الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

361

پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )

سپس به نتيجهء اين شورا و كارهاى مرموزى كه در آن انجام گرفت اشاره كرده مىفرمايد : « يكى از آنها ( اعضاى شورا ) به خاطر كينه‌اش از من روى برتافت و ديگرى خويشاوندى را بر حقيقت مقدم داشت و به خاطر داماديش تمايل به ديگرى ( عثمان ) پيدا كرد ، علاوه بر جهات ديگرى كه ذكر آن خوشايند نيست » ( فصغا « 1 » رجل منهم لضغنه « 2 » ، و مال الآخر لصهره ، مع هن « 3 » و هن ) . منظور مولا از جملهء اوّل « سعد بن ابى وقّاص » بود كه مادرش از بنى اميه بود و دائيها و نزديكان مادرش در جنگهاى اسلام در برابر كفر و شرك به دست على ( ع ) كشته شده بودند ، به همين دليل او در زمان خلافت على ( ع ) نيز با حضرتش بيعت نكرد و « عمر بن سعد » جنايتكار بزرگ حادثهء كربلا و عاشورا فرزند همين سعد بود . بنا بر اين كينه‌توزى او نسبت به على ( ع ) مسلّم بود و به همين دليل در آن شورا به على ( ع ) رأى نداد و به وسيلهء « عبد الرحمن بن عوف » به عثمان رأى داد . بعضى نيز گفته‌اند منظور از اين شخص « طلحه » است كه مراتب كينه‌توزى او نسبت به مولا محرز بود و هم او بود كه با همراهى « زبير » آتش « جنگ جمل » را كه به گفتهء مورّخان ، 17 هزار نفر در آن كشته شدند ، روشن ساخت . اين احتمال را « ابن ابى الحديد » تقويت كرده ، در حالى كه بعضى از شارحان « نهج البلاغه » معتقدند : « طلحه » گر چه از سوى « عمر » براى شورا انتخاب شد ولى در « مدينه » نبود و موفّق به شركت در جلسهء شورا نشد » . « 4 »

--> ( 1 ) « صغا » در اصل از مادهء « صغو » ( بر وزن فعل » به معنى تمايل به چيزى است . ( 2 ) « ضغن » ( بر وزن ضمن ) به معنى كينه و عداوت است و در اصل به معنى پوشانيدن توأم با انحراف مىباشد . ( 3 ) « هن » تفسير آن در متن مىآيد . ( 4 ) در شرح نهج البلاغهء خويى عدم حضور « طلحه » در شورا بلكه در مدينه ، از « طبرى » نقل شده است ( شرح خويى ، جلد 3 ، صفحهء 73 ) .